Các máy gia công bánh răng khác

• Máy phay then hoa

Máy được dùng gia công trục then hoa bằng phương pháp bao hình trên cơ sở nhắc lại ăn khớp trục vít (dao phay trục vít) với trục then hoa, biên dạng răng dao được tạo hình theo biên dạng đối tiếp với then hoa. Sơ đồ cấu trúc máy phay then hoa tương tự như sơ đồ cấu trúc máy phay bánh răng thẳng. Bao gồm các xích động học: Tốc độ, phân độ (bao hình), chạy dao dọc và các xích chuyển động phụ, điều chỉnh khác.

• Máy gia công thanh răng

Thanh răng có biên dạng sinh khá đơn giản cho việc tạo hình theo phương pháp chép hình. Có thể dùng dao phay đĩa, dao xọc, hay đá mài định hình để gia công thanh răng trên các máy vạn năng. Tuy nhiên độ chính xác bước răng không cao nếu gia công từng răng vì chuyển động dịch dao định vị để gia công răng tiếp khó đạt được độ chính xác. Phương pháp này chủ yếu được áp dụng trong sửa chữa và sản xuất đơn chiếc vì năng suất và độ chính xác gia công không cao. Trong sản xuất loạt sử dụng máy chuyên dùng gia công cho năng suất và độ chính xác cao hơn nhiều.

Thực tế còn sử dụng các máy chuyên dùng gia công thanh răng theo phương pháp bao hình, cơ sở tạo hình biên dạng thanh răng là nhắc lại sự ăn khớp giữa bánh răng (dao xọc) với thanh răng (phôi).

• Máy cán răng

Cán răng thực chất là gia công răng bằng biến dạng dẻo theo phương pháp bao hình, cơ sở của phương pháp là nhắc lại sự ăn khớp răng (cưỡng bức) của dụng cụ cán(bánh răng) với phôi bánh răng. Trên máy cán răng chuyên dùng, phôi được lắp trên một trục phôi còn các trục dụng cụ lắp dụng cụ cán răng. Các trục có chuyển động quay tương ứng tỉ số truyền của bộ truyền bánh răng. Cán răng được áp dụng gia công các bánh răng module bé, vật liệu dễ biến dạng dẻo. Cán răng cho năng suất cao và độ bền răng tốt.

• Máy tiện răng

Tiện răng bao hình thực chất là nhắc lại sự ăn khớp của bộ truyền bánh răng trụ ăn khớp không gian(bộ truyền bánh răng trụ hai trục chéo nhau). Trong đó dao tiện tạo hình như dao xọc răng bao hình. Tiện răng bao hình rất hiệu quả khi gia công răng nghiêng góc xoắn đường răng lớn, modul bé (m=0.25 – 0.5), bánh răng liền trục, trục vít nhiều đầu mối. Bánh răng làm bằng vật liệu hợp kim màu, vật liệu phi kim loại…

• Máy cà răng

Gia công răng bằng cà răng là biện pháp nâng cao độ bóng và độ chính xác bề mặt răng, dựa trên cơ sở ăn khớp của bộ truyền bánh răng trụ ăn khớp không gian có hiện tượng trượt trên bề mặt răng để tạo ra vận tốc cắt khi cà. Dụng cụ cà được tạo hình từ bánh răng hớt đi một lớp mỏng trên bề mặt răng của bánh răng được cả.

Trong quá trình cà răng, dao cà răng chỉ tiếp xúc với bánh răng trên biên dạng răng (phần ăn khớp) nên bánh răng trước khi đưa vào cà răng chỉ có lượng dư trên biên dạng thân khai, không cà phần chân răng(hình 3.35).

Vận tốc cà răng đuợc hình thành do phương của vận tốc vòng tại điểm ăn khớp của dụng cụ cà (V1) không cùng phương với vận tốc của bánh răng (V2), hình thành vận tốc cà (V₃) là vận tốc truợt tuơng đối trên bề mặt răng.

Tùy theo công nghệ cà, kiểu dụng cụ mà chuyển động của dụng cụ cà có thể có phương tiếp tuyến với mặt trụ, hoặc dọc trục hoặc hướng tâm của bánh răng được cà. Dạng răng của dụng cụ cà được tạo hình lưỡi cắt với rãnh chứa phoi trên mặt răng (hình 3.36). cà răng bao hình được ứng dụng gia công lần cuối cho các bánh
răng không nhiệt luyện, bánh răng hình tang trống.