C2. Gia công bánh vít bằng phương pháp ăn dao tiếp tuyến

Gia công bánh vít theo phương pháp ăn dao tiếp tuyến sử dụng dao phay trục vít đầu côn hoặc dao phay trục vít một lưỡi cắt(dao bay). Động học quá trình tạo hình bề mặt răng là một quá trình phức tạp, đồng thời có hai quá trình ăn khớp do dao trục vít đồng thời chuyển động quay và chuyển động tịnh tiến dọc theo đường tâm trục vit. Theo phương pháp này, dao được xác định đúng vị trí truyền động trong quá trình gia công vì vậy không có hiện tượng cắt lẹm răng, và chất lượng tạo hình bề mặt răng rất cao.

Sơ đồ (Hình 3.16) mô tả các thành phần chuyển động cần thiết khi gia công bánh vít theo phương pháp ăn dao tiếp tuyến.

Trong đó:

n_{d :} Chuyển động quay của dao phay trục vít, tạo ra tốc độ cắt chính.

N_f1: Thành phần chuyển động quay của phôi bánh vít tương ứng với chuyển động quay của dao trục vít theo quan hệ:

Hình thành nhóm động học o₁(n_d.n_f1): Nhóm tạo hình bề mặt răng bánh vít và phân độ.

T_t: Chuyển động ăn dao tiếp tuyến (chuyển động chạy dao dọc theo đường trục dao) của bàn dao.

Nf2: Thành phần chuyển động quay phụ(vi sai) của phôi tương ứng với chuyển động chạy dao dọc trục của dao phay trục vít, nhắc lại sự ăn khớp của truyền động trục vít chuyển động tịnh tiến dẫn động bánh vít, theo quan hệ:

T_d (mm) chuyển động tịnh tiến (T_t )→ 1/Z(vòng) phôi quay phụ (n_s)

Hình thành nhóm động học 0₂( T|.11|₂): Nhóm vi sai có chức năng bao hình biên dạng răng bánh vít.

Ở đây:

T_d = pi.m_d : bước ren dọc trục dao phay trục vít.

m_d: module theo bước dọc trục.

Dao bay (hình 3.18) là dao phay trục vít một lưỡi cắt, thông số hình học của lưỡi cắt này đúng như thông số hình học của lưỡi cắt dao phay trục vít. Gia công bánh vít bằng dao bay rất hiệu quả trong sản xuất đơn chiếc, vì chi phí dụng cụ thấp, dễ dàng, thuận tiện trong thiết kế chế tạo dao. Tuy nhiên vì là dao một lưỡi cắt nên lượng chạy dao rất bé, năng suất gia công thấp. Khi gia công bằng dao bay buộc phải gia công bằng phương pháp ăn dao tiếp tuyến, vì nhóm động học ϕ₁(n_d,n_f1) chỉ có chức năng phân độ và tạo hình đường răng. Nhóm vi sai ϕ₂(T₁, n_f2) làm nhiệm vụ bao hình biên dạng răng.

Dao bay còn có thể gia công được bánh vít hai module, ăn khớp với trục vít hai bước sử dụng trong các truyền động chính xác.

Sơ đồ cấu trúc máy phay lăn răng (Hình 3.19) đáp ứng được yêu cầu điều chỉnh động học khi gia công bánh vít theo phương pháp ăn dao tiếp tuyến.

• Xích tốc độ: M_1_2_i_v_3_4_DTV

Lượng di động tính toán:

n_đ/c (V/P) động cơ M→nd (V/P) DTV

Phương trình điều chỉnh động học:

Công thức điều chỉnh động học:

• Xích phân độ:Dao trục vít Bàn máy mangphôi bánh vít.

Lượng di động tính toán:

1(Vòng) DTV→K/Z (vòng) Phôi BRT

Phương trình điều chỉnh động học:

Công thức điều chỉnh động học:

C_x : Hệ số điều chỉnh của xích bao hình

*Xích ăn dao tiếp tuyến: Bàn máy mang phôi bánh vít_ 9_ 10 _ i_s _11 _ 12 _ Vít me tiếp tuyến mang bàn dao tiếp tuyến.

Lượng di động tính toán:

1 (vòng) phôi bánh vít →S_t (mm) bàn dao tiếp tuyến

Phương trình điều chỉnh động học:

Công thức điều chỉnh:

* Xích vi sai: Vít me tiếp tuyến mang bàn dao kéo dài _ 12_ 13_ iy _ 14 _15 _ s
_ 6 _ 7 _ i_x _8 _ 9 _ Bàn máy mang phôi bánh vít.

Lượng di động tính toán:

Phương trình điều chỉnh động học:

Thay lượng sau vào phương trình trên:

Nhận được công thức điều chỉnh xích vi sai:

Nhận xét:

Cấu trúc động học máy phay lăn răng được xây dựng theo các cơ sở đã phân tích trên đây. Một cấu trúc chuẩn, đầy đủ của máy phay lăn răng cần có đủ các xích động học: xích tốc độ, xích chạy dao đứng, xích chạy dao hướng kính, xích chạy dao tiếp tuyến, xích phân độ, xích vi sai.

Trên cơ sở nhắc lại sự ăn khớp với trục vít, thấy rằng với dao phay trục vít thích hợp, có thể gia công được bánh xích, bánh răng cóc, trục then hoa, bánh răng cycloid, bánh răng Novicove trên máy phay lăn răng.