PHAY RÃNH VÀ MẶT ĐỊNH HÌNH: Phay mặt định hình bằng phương pháp phối hợp các chuyển động chạy dao

Khái niệm

Đối với công việc phay thô (lấy dạng gần đúng để bớt lượng dư cho các nguyên công tinh chế tạo), ta có thể phay mặt cong phức tạp bằng cách phôi hợp các chuyển động chạy dao (vặn tay theo dấu) Dùng tay điều khiển hai chuyển động chạy dao ngang và dọc, bắt đầu từ khu vực có lượng dư ít nhất, cho dao cắt gọt dần dần theo dấu đã vạch trên mặt phôi. Độ chính xác về hình dạng và độ nhẵn bế mặt gia công phụ thuộc việc điều khiển phôi hợp khéo léo vào các chuyển động chạy dao và phụ thuộc chất lượng của dao.

Các bước tiến hành phay

• Chuẩn bị máy, kiểm tra phôi.

Chọn máy phay, thử máy kiểm tra độ an toàn về điện, cơ, hệ thống bôi trơn, điều chỉnh các hệ thống trượt của bàn máy. Ví dụ: cần phay một chi tiết có hình dạng như (hình 4.15).

Kiểm tra phôi, xác định được vị trí cắt, số lần cắt, phương án kiểm tra. (Khi phay mặt định hình dùng để lắp ghép hoặc truyền động nên chú ý tới các mặt phẳng các đường thẳng liên quan và độ nhám của chi tiết), Ở hình vẽ cho bài tập trên ta tiến hành lấy dấu hình dạng chi tiết và khoan lỗ thoát dao thuận lợi cho việc gia công (hình 4.16).

Chọn dao phay ngón có kích thước từ 12 đến 20 mm có chuôi côn hoặc chuôi trụ, gá dao trên trục chính, xiết nhẹ, hiệu chỉnh và xiết chặt dao.

• Gá và hiệu chỉnh dao phay ngón
• Gá, rà và hiệu chỉnh phôi. Gá phôi và hiệu chỉnh phôi khi gia công các mặt định hình bằng phương pháp kết hợp các chuyển động bàn máy..Phôi được gá trực tiếp trên bàn máy (hình 4.17), sử dụng một miếng đỡ để khi phay dao không chạm vào bàn máy. Dùng vấu kẹp và bu lông giữ chặt phôi trên bàn máy. (Tùy theo hình dạng kích thước và các yêu cầu kỹ thuật mà có cách rà, hiệu chỉnh phôi cho phù hợp).

• Chọn tốc độ trục chính và lượng chạy dao

Tra bảng 4.2; 4.3.

• Chọn chiều sâu cắt

Chiều sâu cắt được xác định bằng bàn dao lên xuống và phụ thuộc vào
tính chất vật liệu để chọn cho phù hợp.

• Chọn phương pháp tiến dao.

Theo chiều mũi tên kết hợp bởi hướng tiến bàn dao ngang và bàn dao lên xuốhg.

• Tiến hành phay

Khi đã thực hiện xong các bước chuẩn bị, ta tiến hành so dao để xác vị trí tương đối giữa tâm dao và vị trí cắt. Khi xác định xong ta nhớ khóa chặt bàn máy lên xuông lại để tránh sự dịch chuyển không cần thiết. Phay theo vạch dấu, sát vạch dấu, kiểm tra, hiệu chỉnh lại rồi phay. Trở đầu rà, hiệu chỉnh rồi tiến hành phay. (Đây là công việc dễ xảy ra sai hỏng cho nên phải hết sức thận trọng).

Các phương pháp kiểm tra

• Kiểm tra prôfin (biên dạng) mặt định hình.

Kiểm tra prôíìn định hình của bề mặt gia công bằng dưỡng. Các dưỡng và dưỡng kiểm đổi, có đường sinh cong và đường chuẩn thẳng. Áp sát vào mặt định hình, kiểm tra khe hở (ánh sáng lọt qua dưỡng) đều hay không đều, sít, không sít,…

• Kiểm tra kích thước và vị trí tương quan giữa các mặt định hình và các mặt và cạnh xung quanh.

Dùng thước cặp, panme kiểm tra kích thước khối, dùng dưỡng hoặc dụng cụ kiểm tra đặc biệt kiểm tra kích thước các mặt cong, cung lượn.

Ngoài các mặt định hình được tiến hành phay bằng phương pháp cơ bản đã nêu ở trên ta còn gặp các mật định hình có không gian phức tạp (tham khảo hình 4.18). Mặt định hình không gian phức tạp là loại mặt định hình không tạo thành biên dạng thẳng ở tiết diện do hai mặt phẳng vuông góc với nhau hình thành. Dao phay định hình không thể gia công được mặt định hình không gian. Những bề mặt định hình này chỉ gia công trên các máy phay chép hình hoặc các máy điều khiển theo chương trình có sử dụng dao chép hình.